آموزش جغرافیا
 
 
ناصر احمدیان کارشناس ارشد جغرافیا
 

آشنایی با سیستم موقعیت یاب جهانی (GPS) و نحوه عملکرد آن

 

 

 

 


سیستم موقعیت یابی جهانی یا GPS می تواند موقعیت دقیق شما را در زمین و در هر زمانی و در هر موقعیت آب و هوایی نشان دهد. این سیستم از یک مجموعه 24 تایی ماهواره ای (حدود 6 قطعه زاپاس) تشکیل شده که 11 هزار میل دریایی بالای سطح زمین می چرخند و به طور مداوم سیگنال هایی به ایستگاههای زمینی می فرستند که عملکرد GPS را کنترل می کنند. سیگنال های ماهواره ای GPS همچنین توسط دریافت کننده های GPS مشخص می شود، که موقعیت مکانی خود شان را در هر جای زمین با کمتر از یک متر و تعیین فواصل از حداقل 3 ماهواره GPS محاسبه می کنند. هیچ سیستم راهیابی دیگر تاکنون آنقدر جهانی یا صحیح نبوده است. از اولین پرتاب در سال 1978، پیشرفت سیستم راهیابی جهانی به دهه 1960 برمی گردد یعنی زمانی که سازمان همکاری هوا و فضا بخش اصلی در مفهوم و پیشرفت GPS بود، تکنولوژی ای که به طور بارز قابلیت های نیروی نظامی مان را افزایش داد و هم چنان به دنبال کشف کاربردهای جدید در زندگی روزمره است. کمک کردیم تا GPS به عنوان یکی از مهیج ترین و انقلاب آورترین تکنولوژی های .......


ادامه مطلب
 |+| نوشته شده در  یکشنبه بیست و هفتم خرداد ۱۳۹۷ساعت 9:18  توسط ناصر احمدیان  | 

جنگل های ایران

جنگل، زميني (اعم از خشكي و آبي) است كه بیشتر از درخت و درختچه به همراه ساير رستنيهاي خشبي (چوبی) و علفي خودرو پوشيده شده باشد، البته به شرطی كه مساحت این زمین كمتر از نيم هكتار و تاج پوشش درختي آن به طور طبيعي كمتر از پنج درصد نباشد.

جنگل ها خانه 90 درصد جانوران خشکی زی و حیات گیاهی کره زمین هستند. جنگل ها به طور مستقیم غذا، سرپناه، سوخت و منبع درآمد 1.6 میلیارد انسانی را تأمین می کنند که معیشتشان بستگی به جنگل دارد. جنگل ها همچنین با تنظیم آب و هوا، چرخه های آبی و جلوگیری از فرسایش خاک، به محیط زیستمان سود می رسانند.

درختان به خاطر توليد اكسيژن، جذب گرد و غبار، گاز كربنيك و ديگر گازهای شيميايی موجود در هوا و نیز جلوگيری از نفوذ سر و صدا و تشديد آلودگیهای صوتی در شهرها برای ما سودمندند.

8.8 درصد از مساحت كشور ما از جنگل ها تشكيل شده. جنگل های کشور ما به دو گروه جنگلهاي شمال و جنگلهاي خارج از شمال تقسيم ميشوند. حجم سرپاي جنگلهاي شمال كشورمان حدود 400 میلیون متر مكعب و جنگلهاي خارج از شمال حدود 200 ميليون متر مكعب است. کارشناسان ارزش اقتصادي جنگلهاي كشور را 300 هزار ميليارد ريال برآورد کردهاند.

 تراكم تاج پوشش در جنگلهاي انبوه خارج از شمال بيش از 50 درصد، در جنگلهاي نيمه انبوه خارج از شمال 25 تا 50 درصد و در جنگلهاي تنك خارج از شمال 5 تا 25 درصد است.

تراكم تاج پوشش در جنگلهاي انبوه شمال بيش از 70 درصد، در جنگلهاي نيمه انبوه شمال 40 تا 70 درصد و در جنگلهاي تنك شمال 10 تا 40 درصد است.

جنگل های جهان در حال حاضر در بحران هستند. جهان نیمی از جنگل هایش را از دست داده است و تنها از یک دهم از آن چه باقی مانده محفاظت می شود. هر سال 130 هزار کیلومتر مربع دیگر از جنگل های جهان از دست می رود- منطقه ای که به مساحت کشور انگستان است.

درحال حاضر سرانه جنگل در كشور ما 0.17 هكتار است در حالي كه سرانه جهاني جنگل 0.62 هكتار است.

 

سطح جنگلهاي ايران 

                                     واحد: هكتار

نوع جنگل

           هکتار

درصد

جنگل انبوه

1780290

12.4

جنگل نيمه انبوه

3468312

24.2

جنگل تنك

8100842

56.6

جنگل ماندابي

25760

0.2

جنگل دست كاشت

943858

6.6

جمع

14319063

100

 

منابع: سايت اطلاع رساني جنگل ها، مراتع، و آبخيزداري كشور 

 

 |+| نوشته شده در  یکشنبه سیزدهم خرداد ۱۳۹۷ساعت 10:27  توسط ناصر احمدیان  | 

حوضه های رودهای ایران کدامند؟

 رشته كوه هاي اصلي ايران نقش مؤثري در رژيم بارندگي و پيدايش منابع آب هاي سطحي كشور دارند. كوه هاي البرز و زاگرس كه عمده ترين رشته كوه هاي ايران هستند، يكي از مهم ترين عوامل تعيين كننده ريزش هاي جوي به شمار مي آيند. ريزش هاي جوي كه بيشتر به صورت برف است منبع اصلي آب رودخانه هاي ايران است و درواقع سرچشمه رودهاي عمده كشور را تشكيل مي دهد.

حوضه های رودهای ایران

رودخانه هاي ايران از نظر زهكشي به پنج حوضه تقسيم مي شوند كه عبارتند از:

1-رودخانه هاي حوضه درياي خزر: مساحت حوضه درياي خزر 173510 كيلومتر مربع (حدود 10.7 درصد سطح كشور) است و رودخانه هاي ارس، سفيدرود، هراز و اترك عمده ترين رودهاي آن محسوب مي شوند.

2-حوضه خليج فارس و درياي عمان: اين حوضه با مساحتي معادل 437670 كيلومتر مربع، حدود 27 درصد سطح كشور را پوشش مي دهد و رودخانه هاي كارون، كرخه، جراحي، زهره، موند و سرباز عمده ترين رودهاي آنها به شمار مي روند.

3-حوضه درياچه اروميه: مساحت اين حوضه 50910 كيلومترمربع يا حدود سه درصد مساحت كشور است و رودخانه هاي زرينه رود، سيمينه رود و تلخه رود عمده ترين رودهاي آن محسوب مي شود.

4-حوضه مركزي: اين حوضه بزرگ ترين و پهناورترين حوضه ايران است و با مساحتي معادل 808110 كيلومتر مربع، چيزي حدود 49.8 درصد كشور را پوشش مي دهد. رودخانه هاي زاينده رود، قمرود، قره چاي، كر و هليل رود از مهم ترين رودهاي اين حوضه محسوب مي شوند.

5-حوضه خاوري: اين حوضه مساحتي برابر 153580 كيلومتر مربع يا حدود 9.5 درصد سطح كشور را دارد و رودخانه هاي كشف رود و همچنين رودهاي مرزي هريرود و هيرمند عمده ترين رودهاي آن به شمار مي آيند.

 

منبع: گیتاشناسی ایران- جلد سوم- دایره المعارف جغرافیای ایران- نوشته مهندس عباس جعفری- چاپ اول 1379- طرح تهیه، لیتوگرافی و چاپ از مؤسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی.

 |+| نوشته شده در  یکشنبه سیزدهم خرداد ۱۳۹۷ساعت 10:25  توسط ناصر احمدیان  | 

صفحات و قاره هاي زمين

پوسته زمینپوسته خارجي تر زمین، ميلياردها سال قبل بلافاصله بعد از اين كه زمين شكل گرفت سخت و محكم شد. پوسته زمين يك پوسته خاكي صرف نيست. اين پوسته به صورت صفحات بسيار بزرگ و ضخيم شكسته شده اي است كه روي پوشش زيرين و كم استقامت و نرمي به نام گوشته (mantle) حركت مي كند.

 

جابجایی قاره هاصفحات از سنگ و خاك ساخته شده اند و در سراسر كره زمين حركت مي كنند. آنها هم به شكل افقي (پهلوها) و هم به صورت عمودي (بالا و پايين) حركت مي كنند. همچنين پس از طی دوره هاي طولاني زماني، اندازه صفحات تغيير مي كند. مثلاً به حاشيه هايشان اضافه مي شود، به همديگر برخورد مي كنند يا به سمت پايين و به سوي گوشته زمين هل داده مي شوند. اين صفحات از 50 تا 250 مايل يا 80 تا 400 كيلومتر ضخامت دارند.

 

به اين ترتيب نقشه زمين هميشه تغيير مي كند. صفحات زيرين حركت مي كنند، اندازه صفحات هم تغيير مي كند. همچنين سطح درياها در طول زمان تغيير مي كند (چون دما روي زمين متفاوت است و يخ قطب ها ذوب مي شود يا منجمد مي شود) در نتيجه يا حجم دریا بيشتر مي شود يا برعكس دریا از پوسته عقب نشيني مي كند.

 

صفحات اصلی زمین

صفحات اقيانوسي و قاره اي كنوني عبارتند از: صفحه اوراسيايي، صفحه استراليايي-هندي، صفحه فيليپين، صفحه اقيانوس آرام، صفحه "جوآن دو فوكا" (Juan du Fuca)، صفحه نازكا (Nazca)، صفحه كوكوس (Cocos)، صفحه آمريكاي شمالي، صفحه كاراييب، صفحه آمريكاي جنوبي، صفحه آفريقا،  ......

 


ادامه مطلب
 |+| نوشته شده در  یکشنبه سیزدهم خرداد ۱۳۹۷ساعت 10:19  توسط ناصر احمدیان  | 

ترتیب قاره ها براساس وسعت و جمعیت

هفت قاره را می توان هم از نظر وسعت و هم از نظر جمعیت رتبه بندی کرد. هفت قاره شامل آفریقا، قطب جنوب، استرالیا، آسیا، اروپا، آمریکای شمالی و آمریکای جنوبی است.

 

ترتیب قاره ها بر اساس وسعت

1-آسیا - 17139445 مایل مربع (44391162 کیلومتر مربع)

2-آفریقا - 11677239 مایل مربع (30244049 کیلومتر مربع)

3-آمریکای شمالی - 9361791 مایل مربع (24247039 کیلومتر مربع)

4-آمریکای جنوبی - 6880706 مایل مربع (17821029 کیلومتر مربع)

5- قطب جنوب - حدود 5500000 مایل مربع (14245000 کیلومتر مربع)

6-اروپا - 3997929 مایل مربع (10354636 کیلومتر مربع)

7-استرالیا - 2967909 مایل مربع (7686884 کیلومتر مربع)

 

ترتیب قاره ها بر اساس جمعیت

1-آسیا - 4055000000 (بیش از 4 میلیارد نفر)

2-آفریقا - 1108500000 (بیش از 1 میلیارد نفر)

3-اروپا - 729،871،042 (شامل کل روسیه)

4-آمریکای شمالی - 522،807،432

5-آمریکای جنوبی - 379،919،602

6-استرالیا - 20434176

7-قطب جنوب - اقامت کنندگان دایمی ندارد اما بیش از 4000 محقق و پرسنل در تابستان و 1000 نفر در زمستان در آن حضور دارند.

علاوه بر اینها، بیش از 15 میلیون نفر نیز وجود دارند که درواقع بر روی یک قاره زندگی نمی کنند. تقریباً همه این افراد در کشورهای جزیره ای اقیانوسیه زندگی می کنند. این ناحیه منطقه ای در جهان است اما قاره نیست.

حالا اگر ما تعداد قاره ها را 6 تا حساب کنیم و اوراسیا را یک قاره محسوب کنیم، اوراسیا هم از نظر جمعیت و هم  از نظر وسعت در رتبه یک قرار می گیرد.

 

 |+| نوشته شده در  یکشنبه سیزدهم خرداد ۱۳۹۷ساعت 10:16  توسط ناصر احمدیان  | 
  بالا